Κατιάνα Μπαλανίκα: Οι δυσκολίες, οι έρωτες, η μητρότητα & το Ντόλτσε Βίτα–Η ζωή πίσω από τους ρόλους
Σήμερα, 20 Αυγούστου, η Κατιάνα Μπαλανίκα έχει τα γενέθλιά της. Και ίσως η ζωή της να μην χωρά εύκολα σε μια ημερομηνία, σε έναν αριθμό ή σε μια σειρά από ρόλους που έμειναν στη μνήμη του κοινού.
Γιατί πίσω από τη γυναίκα που χάρισε γέλιο, που περπάτησε στη σκηνή με τον δικό της μοναδικό τρόπο και που έγινε η αξέχαστη Σάσα Παπαδήμα στο «Ντόλτσε Βίτα», υπάρχει μια ολόκληρη διαδρομή γεμάτη σιωπές, απώλειες, αγώνες, έρωτες, φιλίες, μητρότητα και, πάνω απ’ όλα, μια βαθιά ανάγκη να ζήσει με τους δικούς της όρους.
Κατιάνα Μπαλανίκα: «Τον έδειρα πάρα πολύ, φτάσαμε στη μέση του δρόμου και σταμάτησε η κυκλοφορία»
Η Κατιάνα Μπαλανίκα γεννήθηκε στην Αθήνα. Η μητέρα της καταγόταν από τη Λευκάδα και ο πατέρας της, χρυσοχόος στο επάγγελμα, από την Κέρκυρα. Η οικογένειά της ήταν μεγάλη και σύνθετη, με αδέλφια από τους δεύτερους γάμους των γονιών της, ενώ τα τελευταία χρόνια η ίδια έχει περιγράψει τη ζωή τους σε μια οικογενειακή πολυκατοικία, κοντά στα αδέλφια της.
Τα πρώτα της χρόνια, όμως, είχαν μέσα τους μια απουσία που σημάδεψε βαθιά την ψυχή της. Μέχρι μια ηλικία μεγάλωσε με τη γιαγιά της, καθώς η μητέρα της βρισκόταν στη Μακρόνησο. Η ίδια έμαθε ως παιδί πως η μητέρα της «ήταν στο κολέγιο», όπως της έλεγαν για να μην της αποκαλύψουν την πραγματικότητα. Η μητέρα της είχε φύγει όταν εκείνη ήταν μόλις επτά μηνών και επέστρεψε όταν η Κατιάνα ήταν τεσσάρων ετών.
Η οικογενειακή ιστορία ήταν βαριά. Η γιαγιά της είχε μια κόρη στην εξορία και έναν γιο καταδικασμένο σε θάνατο. Ο θείος της, καθηγητής Αγγλικών, κατάφερε να σωθεί όταν μίλησε μπροστά σε εκπροσώπους των Αμερικανών και του Ερυθρού Σταυρού, όμως η ζωή του δεν αποκαταστάθηκε ποτέ πραγματικά. Μέχρι το 1974 παρέμενε αποκλεισμένος από τη διδασκαλία και ζούσε κλεισμένος σε ένα δωμάτιο.
Η μητέρα της, όταν επέστρεψε, ξαναπαντρεύτηκε. Ο πατριός της ήταν εκείνος που ανέλαβε την οικογένεια και τη σήκωσε στους ώμους του μέσα στα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια. Μαζί με τη μητέρα της δημιούργησαν μια πολυμελή οικογένεια, με τρία κορίτσια και δύο αγόρια. Το σπίτι, όπως έχει θυμηθεί η ίδια, έμοιαζε με την... οικογένεια Χωραφά.
Σε εκείνο το σπίτι, όμως, υπήρχε κάτι που θεωρούνταν πολύτιμο: η μόρφωση. Όλοι διάβαζαν πολύ και το όνειρο της οικογένειας ήταν να σπουδάσουν τα παιδιά. Η ίδια μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η γνώση ήταν εφόδιο ζωής. Η μητέρα της είχε έντονο το ταλέντο της δασκάλας και δεν περιοριζόταν μόνο στα δικά της παιδιά. Βοηθούσε και τα παιδιά της γειτονιάς, αφήνοντας πίσω της ανθρώπους που τη θυμήθηκαν ως εκείνη που τους άνοιξε τον δρόμο.
Η Κατιάνα τελείωσε το δημοτικό στον Χολαργό και, έπειτα από εξετάσεις, πήρε υποτροφία για το Pierce. Ήταν, όπως έχει περιγράψει τον εαυτό της, ένα φοβισμένο και μαζεμένο παιδί. Οι εμπειρίες των παιδικών της χρόνων άφησαν μέσα της μια μυστικότητα και έναν φόβο που, όπως έχει παραδεχτεί, δεν έφυγαν ποτέ εντελώς. Στο σχολείο γνώρισε και την Κάτια Δανδουλάκη, με την οποία συνδέθηκε με μια από τις παλαιότερες φιλίες της.
Με τη καλύτερη και ίσως παλαιότερη φίλη της, Κάτια Δανδουλάκη.
Τα καλλιτεχνικά δεν ήταν αρχικά ο κόσμος της. Η μεγάλη της αγάπη ήταν η κίνηση και ο αθλητισμός, ενώ έκανε και χορό. Η είσοδός της στο θέατρο ήρθε μέσα από την οικογένεια. Η μητέρα της είχε και η ίδια καλλιτεχνικό ταλέντο, τραγουδούσε υπέροχα και είχε δεχθεί προτάσεις, όμως δεν κατάφερε ποτέ να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο. Έτσι, ένας θείος έσπρωξε την Κατιάνα προς το θέατρο.
Η ίδια μπήκε στο Εθνικό, σε μια σπουδαία φουρνιά ηθοποιών, και ξεκίνησε με την πεποίθηση ότι ο δρόμος της θα ήταν το δράμα. Η κωμωδία, που αργότερα θα γινόταν το μεγάλο της όπλο, ήρθε σχεδόν απρόσμενα.
Η διαδρομή της πέρασε από τη σκηνή, από δύσκολες επαγγελματικές συνθήκες και από μια εποχή όπου για μια γυναίκα ηθοποιό υπήρχαν στερεότυπα που έπρεπε να ξεπεράσει. Καθοριστική υπήρξε η συνεργασία της με τον Γιώργο Μαρίνο. Στον Ρήγα και αργότερα στη Μέδουσα έζησε χρόνια έντονα, γεμάτα πρόβες, δουλειά και δημιουργία. Ο Μαρίνος υπήρξε δάσκαλος και σημαντικός άνθρωπος στη ζωή της. Η σχέση τους κράτησε μέχρι το 1974, όμως η καλλιτεχνική επιρροή εκείνης της περιόδου παρέμεινε ανεξίτηλη.
Με τον αξέχαστο Γιώργο Μαρίνο άφησαν εποχή με τα σόου που παρουσίαζαν.
Αργότερα ήρθε ο γάμος, η Αμερική και η μητρότητα. Εκεί γεννήθηκε ο γιος της, ένα παιδί που ήθελε πολύ και για το οποίο αποφάσισε να αναλάβει η ίδια την αποκλειστική ευθύνη της ανατροφής του. Η μητρότητα υπήρξε για την Κατιάνα Μπαλανίκα μια βαθιά μεταμόρφωση. Μέσα από αυτήν γνώρισε, όπως έχει πει, την άδολη αγάπη, εκείνη που δεν περιμένει τίποτα ως αντάλλαγμα.
Με τον γιο της, Μάκη Κακέτση.
Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1978 και ξαναμπήκε στον καλλιτεχνικό κόσμο, περνώντας από το τραγούδι, τα κέντρα, τις επιθεωρήσεις, το θέατρο και την τηλεόραση. Με τα χρόνια κατάφερε να αποτινάξει την εικόνα που κάποιοι είχαν προσπαθήσει να της επιβάλουν και να αποδείξει πως μια ηθοποιός μπορεί να έχει πολλές ζωές πάνω στη σκηνή και στην οθόνη.
Και ύστερα ήρθε η Σάσα Παπαδήμα
Η «Ντόλτσε Βίτα» έγινε σημείο αναφοράς, όμως η Σάσα δεν ήταν ένας ρόλος που απλώς της δόθηκε. Η Κατιάνα Μπαλανίκα τον έπλασε με τη δική της ματιά, με τη δική της αντίληψη και με στοιχεία που γνώριζε βαθιά. Επέλεξε να της δώσει συγκεκριμένη εικόνα και ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση, δημιουργώντας έναν χαρακτήρα που έμεινε αξέχαστος. Για εκείνη, η Σάσα ήταν πάνω απ’ όλα φίλη. Η φιλία της με τη Χριστίνα ήταν ο πυρήνας της και δεν ήθελε να τον προδώσει.
Η ίδια προσπάθησε πάντα να μην επαναλαμβάνεται. Κάθε ρόλος έπρεπε να έχει τη δική του ταυτότητα, να μην αποτελεί αντιγραφή του προηγούμενου. Η Καίτη Τόνγκα στις «Σαββατογεννημένες», όπως και οι υπόλοιποι χαρακτήρες που υποδύθηκε, έπρεπε να είναι μια καινούργια αρχή.
Σήμερα, κοιτάζοντας πίσω, η Κατιάνα Μπαλανίκα έχει μιλήσει ανοιχτά για την ηλικία και για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μεγαλύτερες γυναίκες ηθοποιοί στην τηλεόραση. Δεν κρύβει πως θα ήθελε να επιστρέψει στην οθόνη αν βρεθεί ένας ρόλος που θα την ενδιαφέρει πραγματικά. Δεν έμαθε ποτέ, όμως, να κυνηγά ρόλους με κάθε κόστος. Προτίμησε τους ανθρώπους με τους οποίους ένιωθε ασφάλεια, τους καλλιτέχνες με τους οποίους υπήρχε αληθινή σχέση και εμπιστοσύνη.
Στη ζωή της υπήρξαν άνθρωποι που αγάπησε βαθιά. Ανάμεσά τους και η Αλίκη Βουγιουκλάκη, η απώλεια της οποίας τη συγκλόνισε. Την περιέγραψε ως έναν άνθρωπο δοτικό, αστείο, καθόλου ανταγωνιστικό, σαν ένα παιδί που γνώριζε τον κόσμο των μεγάλων. Η φιλία τους υπήρξε για εκείνη ένα από τα σημαντικά στηρίγματα της ζωής της.
Κι αν υπάρχει μια λέξη που μοιάζει να συνοψίζει όλη τη διαδρομή της, αυτή είναι η ευγνωμοσύνη.
Η Κατιάνα Μπαλανίκα δεν κοιτά πίσω με πίκρα. Δεν μετρά τη ζωή της με όσα δεν έγιναν, αλλά με όσα έζησε. Δεν μετανιώνει για τα «ναι» της, ούτε για τα «όχι» της. Έχει γνωρίσει τη σκηνή, την επιτυχία, την απογοήτευση, τη μητρότητα, την αγάπη, τη φιλία, την απώλεια. Έχει έναν γιο και δύο εγγόνια, την Κατιάνα και τη Ρεβέκκα. Και έχει, πάνω απ’ όλα, μια ζωή γεμάτη ιστορίες.
Ίσως γι’ αυτό, στα γενέθλιά της, η Κατιάνα Μπαλανίκα να μην χρειάζεται κανέναν απολογισμό. Η δική της διαδρομή είναι ήδη ένας ολόκληρος κόσμος. Ένας κόσμος που ξεκίνησε μέσα από τη σιωπή μιας δύσκολης εποχής, πέρασε από τα φώτα της σκηνής και της τηλεόρασης και έφτασε σε μια ήσυχη, ώριμη γνώση: πως η ζωή αξίζει όταν μπορείς να την κοιτάς χωρίς να μετανιώνεις.
Και, κυρίως, όταν στο τέλος μπορείς ακόμη να γελάς με την καρδιά σου.
