Η «Οδύσσεια» του 1954: Όταν ο Kirk Douglas έγινε Οδυσσέας σε μια κινηματογραφική υπερπαραγωγή
Πολύ πριν το ομηρικό έπος επιστρέψει στη μεγάλη οθόνη με τη νέα κινηματογραφική μεταφορά του Christopher Nolan, ένας άλλος Οδυσσέας είχε ταξιδέψει στις θάλασσες του κινηματογράφου.
Ήταν ο Kirk Douglas, ο οποίος το 1954 πρωταγωνίστησε σε μία φιλόδοξη παραγωγή που επιχείρησε να μεταφέρει την «Οδύσσεια» στη μεγάλη οθόνη, με εντυπωσιακά για την εποχή σκηνικά, ειδικά εφέ και ένα διεθνές καστ.
Εδουάρδος Καλημέρης: Ο γιος του Τζώννυ Καλημέρη και της Κοραλίας Καράντη συμμετείχε στην Οδύσσεια
Η ταινία «Ulysses», σε σκηνοθεσία του Mario Camerini, αποτέλεσε συμπαραγωγή Ιταλίας, Γαλλίας και Ηνωμένων Πολιτειών και ένωσε μερικά από τα σημαντικότερα ονόματα του κινηματογράφου της εποχής.
Ο Kirk Douglas στον ρόλο του Οδυσσέα
Στον πρωταγωνιστικό ρόλο βρέθηκε ο Kirk Douglas, ο οποίος ανέλαβε να ενσαρκώσει τον πολυμήχανο βασιλιά της Ιθάκης και να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη την περιπετειώδη επιστροφή του στην πατρίδα του μετά τον Τρωικό Πόλεμο.
Δίπλα του βρέθηκε η Silvana Mangano, η οποία είχε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό διπλό ρόλο, υποδυόμενη τόσο την Πηνελόπη όσο και την Κίρκη.
Στο καστ συμμετείχε επίσης ο Anthony Quinn ως Αντίνοος, ενώ πίσω από την παραγωγή βρίσκονταν οι Dino De Laurentiis και Carlo Ponti.
Η επιλογή τόσο μεγάλων ονομάτων έδωσε στην ταινία μια ξεχωριστή αίγλη, ενώ η παραγωγή προσπάθησε να αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητες που προσέφερε τότε το κινηματογραφικό μέσο.
Μια ταινία που ήθελε να εντυπωσιάσει
Η «Οδύσσεια» του 1954 δεν ήταν μια μικρή παραγωγή. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικές περιοχές της Μεσογείου και της βόρειας Αφρικής, ενώ για τις ανάγκες της ταινίας χρησιμοποιήθηκαν και τα στούντιο της εταιρείας παραγωγής των Ponti και De Laurentiis στη Ρώμη.
Μάλιστα, οι δημιουργοί είχαν αρχικά ακόμη μεγαλύτερες φιλοδοξίες. Η ταινία είχε σχεδιαστεί ώστε να γυριστεί σε τρισδιάστατη μορφή, μία τεχνολογία που εκείνη την εποχή αποτελούσε σημαντικό πόλο έλξης για το κοινό.
Το σχέδιο τελικά δεν προχώρησε. Παρ' όλα αυτά, η παραγωγή διατήρησε τον εντυπωσιακό χαρακτήρα της, με ειδικά εφέ και σκηνές που για τα δεδομένα της δεκαετίας του 1950 θεωρούνταν ιδιαίτερα φιλόδοξες.
Η «Οδύσσεια» που έφερε και έναν μεγάλο έρωτα
Η συγκεκριμένη ταινία είχε και μια ιδιαίτερη θέση στην προσωπική ζωή του Kirk Douglas.
Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ο ηθοποιός γνώρισε την Anne Buydens, η οποία έμελλε να γίνει η δεύτερη σύζυγός του.
Η γνωριμία τους εξελίχθηκε σε μία σχέση που άντεξε στον χρόνο. Ο Douglas και η Buydens παντρεύτηκαν το 1954 και παρέμειναν μαζί μέχρι τον θάνατο του ηθοποιού το 2020, έχοντας συμπληρώσει περισσότερες από έξι δεκαετίες κοινής ζωής.
Έτσι, πίσω από την κινηματογραφική περιπέτεια του Οδυσσέα κρυβόταν παράλληλα η αρχή μιας προσωπικής ιστορίας που θα σημάδευε τη ζωή του πρωταγωνιστή.
Η επιτυχία στην Ιταλία
Η ταινία δεν περιορίστηκε στην αμερικανική αγορά. Στην Ιταλία προβλήθηκε σε μεγαλύτερη εκδοχή, με διάρκεια κατά 26 λεπτά μεγαλύτερη από την έκδοση που κυκλοφόρησε αλλού.
Εκεί γνώρισε σημαντική εμπορική επιτυχία και αναδείχθηκε στην πιο επιτυχημένη ταινία της κινηματογραφικής σεζόν 1954-1955.
Η επιτυχία αυτή είχε συνέχεια και για τους παραγωγούς, οι οποίοι κατάφεραν να εξασφαλίσουν συμφωνία με την Paramount για την κινηματογραφική μεταφορά του «Πόλεμος και Ειρήνη».
Η ταινία που ενέπνευσε ένα άλλο έργο
Η «Οδύσσεια» δεν άφησε το αποτύπωμά της μόνο στον κινηματογράφο. Η εμπειρία των γυρισμάτων αποτέλεσε έμπνευση και για τον Ιταλό συγγραφέα Alberto Moravia.
Ο Moravia είχε συμμετάσχει στη συγγραφή του σεναρίου και γνώρισε από κοντά τις ιδιαιτερότητες μιας μεγάλης κινηματογραφικής παραγωγής. Οι εμπειρίες του από εκείνη την περίοδο πέρασαν, εν μέρει, στο μυθιστόρημά του «Il disprezzo», γνωστό στα ελληνικά ως «Η περιφρόνηση».
Το βιβλίο μεταφέρθηκε αρκετά χρόνια αργότερα στη μεγάλη οθόνη, το 1963, από τον Jean-Luc Godard, με τον τίτλο «Contempt».
Η «Οδύσσεια» του 1954 μπορεί σήμερα να βρίσκεται στη σκιά νεότερων και τεχνολογικά πιο εντυπωσιακών κινηματογραφικών μεταφορών, όμως αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα μιας εποχής κατά την οποία οι μεγάλες κινηματογραφικές παραγωγές αναζητούσαν τρόπους να μεταφέρουν τους αρχαίους μύθους σε ένα παγκόσμιο κοινό.
Και για τον Kirk Douglas, η ταινία είχε ακόμη μεγαλύτερη σημασία: του χάρισε έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς ρόλους της καριέρας του, αλλά και τη γνωριμία με τη γυναίκα που θα έμενε στο πλευρό του για το υπόλοιπο της ζωής του.
