Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη στο gossip-tv: Ζεις με τους ήρωες του βιβλίου για μήνες...

Κάθε ιστορία αποτελεί μια κατάδυση στην ανθρώπινη ψυχολογία, στις σχέσεις, στα μυστικά και στις αποφάσεις που μπορούν να αλλάξουν για πάντα τη ζωή των ανθρώπων. Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της βιβλίου «Χωρίς Άλλοθι» από τις Εκδόσεις Χάρτινη Πόλη, η συγγραφέας Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη μιλά για την έμπνευση, τη δημιουργία των χαρακτήρων, τις δυσκολίες της συγγραφής και τη διαχρονική γοητεία του αστυνομικού μυθιστορήματος.

– Το «Χωρίς Άλλοθι» είναι ένα βιβλίο γεμάτο ανατροπές. Όταν ξεκινήσατε να το γράφετε, γνωρίζατε ήδη το τέλος;

Πάντα ξεκινώ γνωρίζοντας τον προορισμό. Θέλω να ξέρω ποιος είναι ο ένοχος, ποιο είναι το κίνητρο και ποια είναι η αλήθεια που κρύβεται πίσω από τα γεγονότα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι γνωρίζω και τον δρόμο μέχρι εκεί. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής εμφανίζονται νέες ιδέες, οι χαρακτήρες αποκτούν δική τους προσωπικότητα και πολλές φορές με εκπλήσσουν. Είναι σαν να τους παρακολουθώ να εξελίσσονται μπροστά μου.

– Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το ψυχολογικό υπόβαθρο των χαρακτήρων;

Είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο ενός μυθιστορήματος. Ένας χαρακτήρας δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο ως εργαλείο της πλοκής. Πρέπει να έχει παρελθόν, φόβους, επιθυμίες, αδυναμίες, ενοχές. Όταν ο αναγνώστης μπορεί να καταλάβει γιατί ένας άνθρωπος πήρε μια συγκεκριμένη απόφαση, ακόμη κι αν δεν συμφωνεί μαζί της, τότε ο χαρακτήρας αποκτά αληθινή υπόσταση.

– Η πρωταγωνίστριά σας, η Λητώ Ράλλη, είναι δημοσιογράφος. Τι σας γοητεύει σε αυτό το επάγγελμα;

Ο δημοσιογράφος βρίσκεται πάντα κοντά στην αλήθεια. Αναζητά στοιχεία, αμφισβητεί, παρατηρεί, κάνει ερωτήσεις που οι περισσότεροι αποφεύγουν. Αυτή η ιδιότητα ταίριαζε απόλυτα στη Λητώ. Δεν είναι αστυνομικός, ούτε εισαγγελέας. Είναι όμως ένας άνθρωπος που δεν συμβιβάζεται με τις εύκολες απαντήσεις και συνεχίζει να ψάχνει ακόμη κι όταν όλοι οι υπόλοιποι έχουν σταματήσει.

– Πολλοί συγγραφείς λένε ότι αγαπούν ακόμη και τους «κακούς» ήρωές τους. Ισχύει και για εσάς;

Ναι, γιατί προσπαθώ να μην τους αντιμετωπίζω ως «κακούς». Προσπαθώ να τους κατανοήσω. Να δω τι τους οδήγησε στις πράξεις τους. Δεν σημαίνει ότι δικαιολογώ το έγκλημα. Σημαίνει όμως ότι θέλω να γράψω ανθρώπους και όχι καρικατούρες. Ο πραγματικός άνθρωπος έχει αντιφάσεις και αυτές είναι που κάνουν μια ιστορία ενδιαφέρουσα.

– Υπάρχουν στιγμές που δυσκολεύεστε να αποχωριστείτε τους ήρωές σας όταν ολοκληρώνεται ένα βιβλίο;

Πολύ περισσότερο απ' όσο φαντάζεται ο κόσμος. Ζεις μαζί τους για μήνες, ίσως και για χρόνια. Ξυπνάς και κοιμάσαι σκεπτόμενος την επόμενη σκηνή. Όταν τελειώνει το βιβλίο, υπάρχει ένα περίεργο κενό. Σαν να αποχαιρετάς ανθρώπους που συνυπήρξαν μαζί σου για μεγάλο χρονικό διάστημα.

– Το αστυνομικό μυθιστόρημα απαιτεί μεγάλη προσοχή στις λεπτομέρειες. Πόσο δύσκολη είναι αυτή η διαδικασία;

Είναι απαιτητική και πολλές φορές εξαντλητική. Μια μικρή λεπτομέρεια μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την ιστορία. Πρέπει όλα να συνδέονται λογικά, να μην υπάρχουν κενά και ταυτόχρονα να μη γίνονται προβλέψιμα. Ο αναγνώστης σήμερα είναι πολύ απαιτητικός. Διαβάζει αρκετά αστυνομικά βιβλία και εντοπίζει εύκολα τις αδυναμίες μιας πλοκής.

– Τι πιστεύετε ότι κάνει έναν αναγνώστη να συνεχίζει να γυρίζει τις σελίδες;

Η περιέργεια. Η ανάγκη να μάθει τι πραγματικά συνέβη. Όμως αυτή η περιέργεια δεν δημιουργείται μόνο από το μυστήριο. Δημιουργείται όταν ενδιαφέρεσαι για τους ανθρώπους της ιστορίας. Όταν αγωνιάς γι' αυτούς, όταν θέλεις να δεις αν θα δικαιωθούν ή αν θα καταστραφούν από τις επιλογές τους.

– Πιστεύετε ότι το έγκλημα είναι προϊόν χαρακτήρα ή περιστάσεων;

Νομίζω πως συνήθως είναι ένας συνδυασμός. Υπάρχουν άνθρωποι που αντέχουν αφόρητες πιέσεις χωρίς να ξεπερνούν τα όριά τους. Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που, όταν βρεθούν σε ακραίες συνθήκες, παίρνουν αποφάσεις που δεν θα φαντάζονταν ποτέ ότι θα έπαιρναν. Αυτή η λεπτή γραμμή ανάμεσα στο «ποτέ» και στο «τελικά συνέβη» με ενδιαφέρει ιδιαίτερα ως συγγραφέα.

– Ως αναγνώστρια, τι αναζητάτε σε ένα αστυνομικό βιβλίο;

Θέλω να με εκπλήσσει, αλλά όχι να με εξαπατά. Η λύση πρέπει να υπάρχει από την αρχή, κρυμμένη μέσα στις λεπτομέρειες. Όταν ολοκληρώνω ένα καλό αστυνομικό μυθιστόρημα, θέλω να μπορώ να επιστρέψω στις πρώτες σελίδες και να ανακαλύψω όλα εκείνα τα στοιχεία που δεν είχα προσέξει την πρώτη φορά.

– Πόσο σημαντικός είναι ο τόπος όπου εκτυλίσσεται μια ιστορία;

Εξαιρετικά σημαντικός. Ο χώρος δεν είναι απλώς το σκηνικό. Είναι μέρος της αφήγησης. Μια παλιά μονοκατοικία, ένας έρημος δρόμος, μια μικρή επαρχιακή πόλη ή μια πολύβουη μεγαλούπολη επηρεάζουν τις συμπεριφορές των ανθρώπων και δημιουργούν διαφορετική ατμόσφαιρα. Συχνά ο τόπος λειτουργεί σαν ένας ακόμη χαρακτήρας.

– Σας αγχώνει η στιγμή που το βιβλίο φεύγει από τα χέρια σας και φτάνει στους αναγνώστες;

Κάθε φορά. Όσο κι αν γράφεις, ποτέ δεν συνηθίζεις αυτή τη στιγμή. Μέχρι τότε το βιβλίο είναι αποκλειστικά δικό σου. Από τη στιγμή που κυκλοφορεί, ανήκει στους αναγνώστες. Εκείνοι θα το ερμηνεύσουν, θα αγαπήσουν ή θα απορρίψουν τους ήρωες, θα συγκινηθούν ή θα θυμώσουν. Είναι μια όμορφη αλλά και αγωνιώδης διαδικασία.

– Τι εύχεστε να αποκομίσει ο αναγνώστης κλείνοντας το «Χωρίς Άλλοθι»;

Εύχομαι να νιώσει ότι έζησε ένα ταξίδι. Ότι δεν διάβασε απλώς μια ιστορία μυστηρίου, αλλά γνώρισε ανθρώπους που θα θυμάται για καιρό. Αν, όταν κλείσει το βιβλίο, συνεχίσει να σκέφτεται τις αποφάσεις των ηρώων και να αναρωτιέται τι θα έκανε ο ίδιος στη θέση τους, τότε θεωρώ πως το βιβλίο πέτυχε τον σκοπό του.

– Και η επόμενη συγγραφική πρόκληση;

Η επόμενη ιστορία είναι ήδη κάπου μέσα στο μυαλό μου. Οι συγγραφείς δεν σταματούν ποτέ να παρατηρούν. Μια εικόνα, μια είδηση, μια φράση που θα ακούσεις τυχαία στον δρόμο μπορεί να γίνει η σπίθα για ένα καινούργιο μυθιστόρημα. Αυτό είναι ίσως το πιο όμορφο κομμάτι της συγγραφής: κάθε τέλος κρύβει ήδη την αρχή μιας νέας ιστορίας.