Κονιόρδου: Ήταν μια σπάνια εμπειρία, ξεπερνούσε οποιοδήποτε εμπόδιο. Ήταν κάτι τρομακτικά απόλυτο

Από τα πρώτα παιδικά παιχνίδια μέχρι τις σημαντικές παραστάσεις στην επαγγελματική της πορεία, η μεταμόρφωση υπήρξε για εκείνη πηγή δημιουργικότητας, ελευθερίας και βαθύτερης κατανόησης των ανθρώπων γύρω της.

Λυδία Κονιόρδου: «Εκπλήσσομαι όταν βλέπω την ηλικία μου»

«Ο πρώτος μου ανδρικός ρόλος ήταν ο ήρωας της Επανάστασης Γιάννης Γούναρης. Ήμασταν μαθήτριες της ΣΤ’ Δημοτικού σε σχολείο θηλέων. Τα πιο ψηλά και αθλητικά κορίτσια παίζαμε τους άνδρες. Δεν θα ξεχάσω τα γέλια που μας έπιασαν με τη συμμαθήτριά μου την Έφη, που της είχαν δώσει να κάνει τον ρόλο του πασά, με ζωγραφιστό μουστάκι και φέσι. Έπρεπε να την κοιτάω αγέρωχα και τότε εκείνη ύψωνε τη γιαταγάνα να με σφάξει. Και τότε γινόταν ταμπλό βιβάν! Η εντολή που είχαμε ήταν όλες να παγώσουμε ακίνητες μέχρι να κλείσει βασανιστικά αργά η αυλαία. Εννοείται ότι ο πασάς κι ο Γούναρης ήταν στο κέντρο. Μου φαινόταν όλο τόσο γελοίο και ψεύτικο που δεν μπορούσα να συγκρατήσω τα γέλια μου. Το κοινό θα έβλεπε τον Γούναρη να διασκεδάζει το σφάξιμό του με την καρδιά του!

Από μικρή στη ζωή μου περιστοιχιζόμουν κυρίως από γυναίκες και μάλιστα πολλές ήταν και πολύ ισχυρές προσωπικότητες. Ήταν και γυναίκες και άντρες μαζί. Η ανάγκη το απαιτούσε. Δεν είμαι σίγουρη ότι αυτό τους άρεσε πολύ, αλλά κάποιος έπρεπε να βγάλει τη δουλειά. Έμαθα λοιπόν από μικρή ότι υπάρχουν γυναίκες που έχουν δύναμη και αποφασιστικότητα, αλλά κυρίως ανδρικά γνωρίσματα, όπως ότι υπάρχουν άντρες που φοβούνται, δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες που τους αναλογούν, φλυαρούν ασταμάτητα, χρησιμοποιούν πλάγιους τρόπους για να επικρατήσουν, γνωρίσματα που στερεότυπα αποδίδονταν στις γυναίκες.

Έγινε από τότε σχεδόν παιχνίδι για μένα. Να βρίσκω δηλαδή τα χαρακτηριστικά του αντίθετου φύλου σε όσους ήταν γύρω μου, ή και στους άγνωστους που συναντούσα στο τρένο. Αυτό το παιχνίδι το συνέχισα και στους γυναικείους ρόλους μου στη δραματική σχολή και αργότερα ως ηθοποιός. Έβλεπα ανδρικές όψεις στην Ηλέκτρα, την Κλυταιμνήστρα. Έβλεπα ότι όλα τα πρόσωπα, κυρίως στο αρχαίο δράμα, ήταν όψεις του Ανθρώπου. «Εγώ η Ανθρωπος», που λέει και η ποιήτρια Ζωή Καρέλλη. Έτσι δεν δίστασα όταν ο Σωτήρης Χατζάκης μου πρότεινε να παίξω τον Τειρεσία στον «Οι δίποδα Τύραννο» στη Πειραματική του Εθνικού. Μου άρεσε πολύ αυτή η εμπειρία. Ίσως πιο πολύ από την Ιοκάστη που έπαιζα στην ίδια παράσταση. Απελευθέρωνε κάποιες άλλες δυναμικές μέσα μου. Ήταν στιγμές που βίωνα έναν πρωτόγνωρο εκστατικό οίστρο.

Όταν σκηνοθέτησα το «Τέλος του Παιχνιδιού» στο ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, σε δική μου μετάφραση (έχει σημασία αυτό), ζήλεψα και θαύμασα τον ηθοποιό που έπαιζε τον Χαμ, ήταν ο Φαίδωνος Καστρής. Είπα μέσα μου ότι δεν θα ησυχάσω αν δεν παίξω αυτόν τον ρόλο. Όταν λοιπόν μου πρότεινε ο Κωνσταντίνος Χατζής να τον παίξω στη σκηνοθεσία του με γυναικεία διανομή σε όλους τους ρόλους («Το Παιχνίδι του Τέλους»), πέταξα τη σκούφια μου. Ήμουν ανάμεσα σε υπέροχες συναδέλφους, την Έλενα Τοπαλίδου, Κλοβ, την Τζίνα Θλιβέρη ως Νάγκελ και τη Γεωργία Τσαγκαράκη ως Νελ. Ήταν μια παραγωγή μηδέν προϋπολογισμού, στο θέατρο της οδού Φρυνίχου, όλοι τα κάναμε όλα, αλλά τη συγκαταλέγω ανάμεσα στις καλύτερες παραστάσεις στις οποίες έχω συμμετάσχει. Ήταν πάλι με τη δική μου μετάφραση. Το κοινό έπιανε το χιούμορ του Μπέκετ, κάτι που παλιότερα δεν συνέβαινε. Ο Μπέκετ παιζόταν συνήθως πολύ καταθλιπτικά.
Το γεγονός ότι έπαιζα ανδρικό ρόλο, έχοντας στο πίσω μέρος του κεφαλιού μου τον Μπάστερ Κίτον, ιδανικό ερμηνευτή για τον Μπέκετ, με απελευθέρωνε και άφηνα τη γελοιότητα να συμβαδίζει με το αβυσσαλέο, το φοβισμένο ανθρωπάκι με τον σαδιστικό τύραννο των αδυνάτων.

Μετά τον Χαμ, ο Χατζής μού πρότεινε να παίξω όλο τον «Μέγα Ιεροεξεταστή» του Ντοστογέφσκι στη σκηνοθεσία του των «Δαιμονισμένων» στο υπόγειο του Κακογιάννης. Ήταν μια σπάνια εμπειρία, ξεπερνούσε οποιοδήποτε εμπόδιο. Ήταν κάτι τρομακτικά απόλυτο. Δεν είχε καμία σημασία το φύλο ή οτιδήποτε άλλο. Κι εδώ η μετάφραση ήταν νέα. Συνεργαστήκαμε τρεις για αυτήν: ο Χατζής, η ρωσόφωνη μεταφράστρια Βιολέτα Ιωαννίδου κι εγώ. Τονίζω το θέμα της μετάφρασης. Είναι δύσκολο να το εξηγήσω περισσότερο. Όμως αισθάνομαι ότι υπάρχουν λεπτές αποχρώσεις στη γλώσσα που σου επιτρέπουν, ή σε βοηθάνε, να κάνεις την υπέρβαση του φύλου.

Η τελευταία εμπειρία μου σε ανδρικό ρόλο ήταν όταν μου πρότεινε η Μαριάννα Καλμπάρη να παίξω τον Πελασγό στις «Ικέτιδες» του Αισχύλου στην Επίδαυρο. Είχε μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση για τον ρόλο και το ακολούθησα χωρίς δισταγμό. Σε όλες τις εμπειρίες μου σε ανδρικούς ρόλους δεν ένιωσα μεγαλύτερη δυσκολία απ’ ό,τι σε κάποιον γυναικείο. Τουναντίον, βίωνα απροσδόκητες εμπειρίες που με έκαναν πιο πλούσια. Η μεταμόρφωση σε άλλο φύλο σε οδηγεί να εμβαθύνεις στον πυρήνα της ανθρώπινης φύσης που είναι κοινός σε όλους τους ανθρώπους.

Πηγή Πρόσωπα

Λυδία Κονιόρδου: «Tη θάψαμε και γύρισε και μου είπε… ήρθε η σειρά μας! Tώρα ήρθε η δική μου»

Λυδία Κονιόρδου: Μέσα από το θέατρο κοίταξα κατάματα τους φόβους και τους νίκησα

Λυδία Κονιόρδου: «Είχα υποστεί βία, τραυματική και βρώμικη η οποία με είχε στιγματίσει»