Γιάννης Μαθές στο gossiptv: Τα ντουέτα με Γαλάνη-Τσαλιγοπούλου & η συγκινητική αγκαλιά του Ξαρχάκου
Από τη μουσική συνάντηση με τη Δήμητρα Γαλάνη και την Ελένη Τσαλιγοπούλου μέχρι τη θεατρική ενσάρκωση του Σταύρου Ξαρχάκου, ο Γιάννης Μαθές διανύει μια δημιουργική περίοδο με σημαντικούς σταθμούς.
Ο νέος του δίσκος, «Με τα γόνατα χορεύουν», που δημιούργησε μαζί με τον Μάνο Σαγκρή και περιλαμβάνει 13 νέα τραγούδια, αποτυπώνει μια καλλιτεχνική διαδρομή γεμάτη αντιθέσεις, συναισθήματα και μουσικές αναζητήσεις.

Με δύο ξεχωριστές γυναικείες φωνές της ελληνικής μουσικής να συμμετέχουν στο άλμπουμ, ο δημιουργός μιλά για τις συναντήσεις που περίμενε να πραγματοποιηθούν, τη σχέση εμπιστοσύνης που έχει αναπτύξει με τους συνεργάτες του και τη χαρά του να βλέπει τις ιδέες του να αποκτούν τη δική τους, απρόβλεπτη μορφή. Παράλληλα, επιστρέφει στην εμπειρία του από την παράσταση «Νίκος Ξυλούρης – Ο Αρχάγγελος της Κρήτης», όπου υποδύεται τον Σταύρο Ξαρχάκο, και περιγράφει τη βραδιά που ο ίδιος ο σπουδαίος συνθέτης βρέθηκε στο κοινό και τον συνεχάρη για την ερμηνεία του.
Σε μια συζήτηση για τη μουσική, το θέατρο, τις καλλιτεχνικές συναντήσεις και την ανάγκη να δημιουργεί μαζί με άλλους, ο Γιάννης Μαθές μοιράζεται με το Gossip-tv όσα βρίσκονται πίσω από τις πρόσφατες δουλειές του, αλλά και όσα εξακολουθούν να τον εμπνέουν.
Κυκλοφορείτε μαζί με τον Μάνο Σαγκρή το νέο σας άλμπουμ «Με τα γόνατα χορεύουν», μια δουλειά που περιλαμβάνει 13 καινούργια τραγούδια. Πώς γεννήθηκε αυτή η συνεργασία και ποια ήταν η αρχική ιδέα που σας οδήγησε στη δημιουργία του δίσκου;
Με τον Μάνο γράφουμε μαζί εδώ και αρκετό καιρό και αυτή είναι η δεύτερη ολοκληρωμένη μας δουλειά. Για εμάς είναι απλώς η συνέχεια αυτού του καθημερινού διαλόγου που έχουμε. Για όλα τα θέματα που μας απασχολούν. Η κοινή μας αγάπη για τη μουσική και το τραγούδι είναι πάνω από όλα. Εκεί βρίσκουμε τον χώρο όπου όλες μας οι σκέψεις εκφράζονται και γίνονται στίχοι και μελωδίες. Η αρχική ιδέα είναι η επόμενη ιδέα. Είναι η επόμενη σκέψη από εκεί που αφήσαμε την προηγούμενη. Η συνέχεια του νήματος.

Στον ήχο μας ήταν το γιουκαλίλι που γρατζούναγα μέσα στην καραντίνα και η τυχαία (ή καθόλου τυχαία) συνάντηση με τους δυο κιθαρίστες μας. Τον Σπύρο και τον Ιάσονα. Και ο συνδυασμός με τον ήχο της τρομπέτας του Δημήτρη που έψαχνα εδώ και καιρό. Που συνδυάζει χρώματα της πατρίδας μας αλλά και της Δύσης. Σαν τις ιστορίες του Μάνου που ενώνουν την πόλη με την επαρχία. Το φως με το σκοτάδι. Τη λύπη και τη χαρά μας. Αυτά που μας λυγίζουν και μας ξανασηκώνουν. Το λέει και ο τίτλος μας: «Με τα γόνατα χορεύουν».
Στο κείμενο με το οποίο παρουσιάζετε το άλμπουμ περιγράφετε μια διαδρομή ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως, με ιστορίες για αδύναμους και χορευτές. Τι συμβολίζει τελικά ο τίτλος «Με τα γόνατα χορεύουν» και ποια συναισθήματα θέλετε να μεταφέρετε στον ακροατή;
Αυτό που θέλουμε να μεταφερθεί στον ακροατή είναι απλώς η δική μας αληθινή στιγμή. Αυτή που εμείς νιώσαμε σαν αληθινή. Κι αν η στιγμή είναι σκοτεινή, αποφασίσαμε να μην την αρνηθούμε, αλλά να την καλοδεχτούμε. Να γίνει κι αυτή μια σκέψη και ένα συναίσθημα που θα μας πάει στην επόμενη στιγμή πάλι με αλήθεια. Κι εκείνη μπορεί να έχει φως. Ή κάτι άλλο. Ένα χρώμα πιο καθαρό ή πιο παράξενο.
Εξάλλου ο χορός της ζωής μας δεν γίνεται πάντα με τα πόδια μας δυνατά και όρθια. Σημασία έχει να γίνεται. Κάθε φορά με αυτό που είμαστε. Όχι με αυτό που φοβόμαστε ή φανταζόμαστε να είμαστε.
Στους στίχους υπογράφει ο Μάνος Σαγκρής και στη μουσική, την ενορχήστρωση και την ερμηνεία εσείς. Πώς λειτουργεί αυτή η δημιουργική συνύπαρξη; Υπήρξαν στιγμές που η μουσική σας οδήγησε σε διαφορετικές κατευθύνσεις από εκείνες που είχαν αρχικά σχεδιαστεί οι στίχοι;
Λειτουργεί όπως είπες, δημιουργικά. Και στα κόκκινα. Είναι μάχη, δεν γίνεται εύκολα. Είναι δυο κόσμοι που πολεμάμε να γίνουν ένας. Δεν το πολεμάμε γιατί πρέπει. Τίποτα δεν πρέπει. Θέλουμε να συναντηθούμε. Αλλά η πραγματική μας συνάντηση γίνεται σε έναν τρίτο «χώρο», που τελικά πάμε και οι δυο μας έχοντας γίνει «καινούριοι».
Εννοείται μέσα σ’ αυτή τη διαδικασία, πολλά πράγματα και στο μυαλό του ενός και του άλλου, αλλιώς ξεκινάνε και αλλιώς καταλήγουν. Και αυτή η άγνωστη και απρόσμενη διαδρομή, έχει πολύ ενδιαφέρον για μένα. Τελικά το αποτέλεσμα, σχεδόν πάντα, έχει μια εικόνα εντελώς δική του, που δεν την είχαμε φανταστεί ποτέ.
Στο άλμπουμ συμμετέχουν με δύο ξεχωριστά ντουέτα η Δήμητρα Γαλάνη και η Ελένη Τσαλιγοπούλου. Πώς προέκυψαν αυτές οι συνεργασίες και τι σημαίνει για εσάς η συνάντηση με δύο τόσο σημαντικές ερμηνεύτριες της ελληνικής μουσικής;
Με την Γαλάνη έχουμε ανοιχτό διάλογο από την πρώτη στιγμή που γνωριστήκαμε. Είναι ο άνθρωπος που μου άνοιξε την πόρτα της μουσικής και του τραγουδιού.
Από την πρώτη εκείνη στιγμή ψάχναμε το αληθινά ταιριαστό για να συμπράξουμε. Ήρθε η κατάλληλη στιγμή και αυτό ήταν το ντουέτο «Πόσο μισώ να σ’ αγαπώ» σε στίχους του Μάνου και μουσική δική μου. Έχω τρομερή χαρά και ενθουσιασμό σαν μικρό παιδί.
Το ίδιο και με «Το κακό του έρωτα». Η Τσαλιγοπούλου άκουσε το υλικό μας μέσω του κοινού μας συνεργάτη, Σπύρου Χατζηκωνσταντίνου και ήρθε με μια αληθινά ζεστή αγκαλιά και σιγουριά, σαν να τα λέγαμε μαζί από χρόνια. Ήσυχα, με απλότητα και αγάπη. Οι συνεργασίες αυτές, πέρα από την αυτονόητη υπερηφάνεια, με γεμίζουν με ένα αίσθημα που μου γεννάει ακόμα μεγαλύτερη όρεξη για δημιουργία.
Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε με πέντε σολίστες να παίζουν και να αυτοσχεδιάζουν ζωντανά στο στούντιο, συνδυάζοντας ηλεκτρικές και ακουστικές κιθάρες, άταστο μπάσο, τρομπέτα και κρουστά. Πόσο σημαντικό ήταν να διατηρηθεί η αίσθηση της ζωντανής μουσικής και πώς διαμορφώθηκε ο ιδιαίτερος ήχος του άλμπουμ, με αναφορές τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή;
Ήταν ιδέα και ανάγκη μας από την αρχή. Θέλαμε να υπάρχει ακριβώς αυτή η συνθήκη στον ήχο των τραγουδιών. Οι μουσικοί να είναι πρωταγωνιστές, μαζί με τον στίχο και τον τραγουδιστή. Με τη δική τους εκφραστική ιδιαιτερότητα, ο καθένας ξεχωριστά. Όχι απλώς να εξυπηρετήσουν αυτό που «έπρεπε». Αλλά αντίθετα, να αφεθούν σε μονοπάτια που θα τους οδηγούσε ο αρχικός κόσμος που είχαμε φτιάξει ο Μάνος και εγώ, απρόσμενα.

Έτσι το χαρήκαμε ακριβώς όπως το θέλαμε και ακριβώς όπως πιστεύαμε ότι θα ήταν το καλύτερο για την αλήθεια των τραγουδιών αλλά και της συνολικής εμπειρίας.
Μετά τη διάκρισή σας στις Ακροάσεις «Ανοιχτές Γέφυρες» του Μεγάρου Μουσικής και της ΕΔΕΜ, έρχεται αυτή η νέα δισκογραφική δουλειά. Πόσο καθοριστική ήταν εκείνη η διάκριση για την πορεία σας και τι έχει αλλάξει στον τρόπο που αντιμετωπίζετε σήμερα τη δημιουργία και την παρουσίαση της μουσικής σας;
Ήταν πολύ καθοριστική γιατί ήταν η πρώτη αφορμή για να βρεθούμε με αυτή την ομάδα των 5 υπέροχων μουσικών, με τους οποίους λίγο αργότερα ξεκινήσαμε και τις ηχογραφήσεις. Στο μυαλό μας πάντα υπάρχει η έννοια «παρέα». Και στα μέχρι τώρα αλλά και στα άμεσα μελλοντικά μας σχέδια.
Μια τέτοια διάκριση λοιπόν μάς δίνει τη χαρά καταρχήν να τη μοιραζόμαστε με αυτή την παρέα και να προχωράμε με μεγαλύτερη υπομονή, πίστη και δημιουργική δύναμη στις επόμενες κινήσεις.
Για δεύτερη χρονιά συμμετέχετε στην παράσταση «Νίκος Ξυλούρης – Ο Αρχάγγελος της Κρήτης», των Αθηναϊκών Θεάτρων, υποδυόμενος τον Σταύρο Ξαρχάκο. Πώς προσεγγίσατε έναν τόσο σημαντικό Έλληνα δημιουργό και ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στην προσπάθειά σας να αποδώσετε τη μουσική προσωπικότητα και την παρουσία του στη σκηνή;
Είναι ένας δημιουργός χαραγμένος στη συνείδησή μας. Έχει ισχυρό αποτύπωμα μέσα μας. Αυτό βοήθησε στο να ξεκινήσω τη μελέτη μου σε ξεκάθαρα και συγκεκριμένα πλαίσια. Η δυναμική του παρουσία στη μνήμη και στον ψυχισμό μου ήταν και η πιο ισχυρή εικόνα και αίσθηση για την προσέγγισή μου.
Δεν είχα πολλά βίντεο στη διάθεσή μου από την εποχή, από συνεντεύξεις ή από ζωντανές του εμφανίσεις, οπότε δεν μιλάμε για μια ρεαλιστική κατεύθυνση. Δεν ήταν έτσι κι αλλιώς τέτοια η σκηνοθετική πρόθεση. Μελέτησα αρκετά από όποια πηγή είχα.
Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν ο συνδυασμός της λογικής αλλά και του πάθους του απέναντι στην ζωή και την τέχνη της μουσικής. Η αγάπη του απέναντι στον Νίκο Ξυλούρη αλλά και ο αληθινός και βαθιά ανθρώπινος τρόπος που αυτή γεννήθηκε και εξελίχθηκε.

Ο ίδιος ο Σταύρος Ξαρχάκος παρακολούθησε την παράσταση και, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, συγκινήθηκε από την ερμηνεία σας και σας συνεχάρη. Πώς βιώσατε εκείνη τη στιγμή; Τι σημαίνει για έναν ηθοποιό και μουσικό να εισπράττει την αναγνώριση του ανθρώπου που καλείται να ενσαρκώσει;
Δύσκολη νύχτα! Την θυμάμαι τώρα με ένα μεγάλο χαμόγελο, αλλά εκείνη τη στιγμή δεν ήταν ακριβώς έτσι! Το να ξέρω ότι βρίσκεται ο ίδιος στην πλατεία, πραγματικά με δυσκόλεψε. Αλλά η συνέχεια της βραδιάς μού έκρυβε μια από τις μεγαλύτερες συγκινήσεις που έχω ζήσει.
Το να παίρνω το «μπράβο», την αγκαλιά, τον ασπασμό του αλλά κυρίως την εικόνα από τα ευχαριστημένα του μάτια, ήταν για μένα η ομορφότερη επιβράβευση αλλά και μια στιγμή που δεν θα ξεχάσω όσο ζω.
Η παράσταση είναι αφιερωμένη στον Νίκο Ξυλούρη, μια εμβληματική μορφή του ελληνικού τραγουδιού. Μέσα από αυτή την εμπειρία, ανακαλύψατε διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητάς του ή της σχέσης του με τον Σταύρο Ξαρχάκο; Τι πιστεύετε ότι εξακολουθεί να κάνει τη φωνή και την καλλιτεχνική παρακαταθήκη του Ξυλούρη τόσο επίκαιρες;
Η αλήθεια και η αγνότητα της ψυχής του πάνω από όλα. Πάνω και πίσω από τη φωνή του. Η καθαρή ματιά και η καλοσύνη του. Η απλότητά του. Τα ιδεώδη ενός άλλου, ξεχασμένου ίσως στις μέρες μας «ελληνισμού», που κουβαλούσε μέσα από την λαϊκότητα και το ήθος του.
Η πίστη του στη φιλία, την οικογένεια, την αξία και αναγνώριση των ικανοτήτων κάθε ανθρώπου και ιδίως των ομότεχνών του. Η πλήρης άγνοιά του απέναντι στην έννοια «ζήλεια» ή «ανταγωνισμός». Όλα αυτά, η ψυχή μας τα ζητούσε, τα ζητάει και θα τα ζητάει για πάντα. Ασχέτως που τέτοιες επιθυμίες είναι καλά κρυμμένες στην εποχή μας. Το υποσυνείδητό μας όμως φωνάζει κι αυτό είναι η πιο ζωντανή επικαιρότητα.
Συναντάμε έναν καλλιτέχνη που κινείται ανάμεσα στη δισκογραφία, τη σύνθεση, την ερμηνεία και το θέατρο. Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας; Θα θέλατε να συνεχίσετε να συνδυάζετε αυτές τις διαφορετικές καλλιτεχνικές διαδρομές ή υπάρχει κάποια άλλη μουσική ή θεατρική πρόκληση που θα θέλατε να δοκιμάσετε;
Τα επόμενα σχέδια είναι οι συναυλίες και παρουσιάσεις των τραγουδιών μου. Η πρόκληση είναι αυτό να συμβεί μέσα από συνεργασία με άλλους τραγουδιστές και μουσικούς. Με ενδιαφέρει το μοίρασμα επί σκηνής και όχι άλλη μία «ατομική» υπόθεση.