Γιάννης Οικονομίδης: Ποιος είναι ο σκηνοθέτης πίσω από τη «Σπασμένη Φλέβα» που διεκδικεί Όσκαρ φέτος

Η επιλογή ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, έπειτα από την απόφαση της αρμόδιας 13μελούς Επιτροπής, η οποία τάχθηκε κατά πλειοψηφία υπέρ της νέας ταινίας του Γιάννη Οικονομίδη, με πρωταγωνιστή τον Βασίλη Μπισμπίκη. Πρόκειται για μια σημαντική διάκριση τόσο για την ίδια την ταινία όσο και για τον δημιουργό της, έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους και ιδιαίτερους σκηνοθέτες του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου.

Στα Όσκαρ η «Σπασμένη Φλέβα» του Γιάννη Οικονομίδη, με τον Βασίλη Μπισμπίκη

Στο σκεπτικό της, η Επιτροπή χαρακτηρίζει τη «Σπασμένη Φλέβα» αφηγηματικά, καλλιτεχνικά και τεχνικά ολοκληρωμένη, επισημαίνοντας παράλληλα τον τρόπο με τον οποίο η ταινία συνομιλεί με την αρχαία τραγωδία και μεταφέρει τα μοτίβα της στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας άνθρωπος εγκλωβισμένος σε ένα βαθύ αδιέξοδο, μέσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που μοιάζει οικείο, σκληρό και ασφυκτικό.

Και ίσως ακριβώς εδώ βρίσκεται ένα από τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία του κινηματογραφικού σύμπαντος του Γιάννη Οικονομίδη, οι ιστορίες του ξεκινούν από την ελληνική καθημερινότητα, αλλά μιλούν για καταστάσεις και συναισθήματα που μπορούν να αναγνωριστούν πολύ πέρα από τα ελληνικά σύνορα.

Ο σκηνοθέτης πίσω από τη «Σπασμένη Φλέβα»

Ο Γιάννης Οικονομίδης γεννήθηκε στη Λεμεσό της Κύπρου το 1967. Μεγαλώνοντας στην Κύπρο και έχοντας βιώσει από μικρή ηλικία το αποτύπωμα των γεγονότων του 1974, μετέφερε αργότερα στη δουλειά του μια έντονη ευαισθησία απέναντι στη βία, την κοινωνική πίεση και τις ανθρώπινες σχέσεις που οδηγούνται στα άκρα.

Μετά το σχολείο εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και σπούδασε κινηματογράφο στη σχολή της Ευγενίας Χατζίκου. Ξεκίνησε την πορεία του μέσα από ταινίες μικρού μήκους και ντοκιμαντέρ, κερδίζοντας ήδη από τα πρώτα χρόνια της καριέρας του διακρίσεις στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας.

Η μεγάλη τομή ήρθε το 2002 με το «Σπιρτόκουτο». Η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία αποτέλεσε μια από τις πιο χαρακτηριστικές και ανατρεπτικές στιγμές του σύγχρονου ελληνικού σινεμά. Με ωμό ρεαλισμό, ακραία ένταση, εκρηκτικούς διαλόγους και μια σχεδόν ασφυκτική απεικόνιση της καθημερινότητας, ο Γιάννης Οικονομίδης δημιούργησε ένα κινηματογραφικό ύφος που έγινε γρήγορα αναγνωρίσιμο.

Ακολούθησαν η «Ψυχή στο Στόμα» το 2006, ο «Μαχαιροβγάλτης» το 2010 και «Το Μικρό Ψάρι» το 2014. Ταινίες που εξερευνούν με διαφορετικούς τρόπους τη βία, την αποξένωση, την κατάρρευση της μικροαστικής ζωής, τις οικογενειακές και κοινωνικές παθογένειες, αλλά κυρίως τους ανθρώπους που βρίσκονται στα όριά τους.

Το ιδιαίτερο κινηματογραφικό του λεξιλόγιο είναι συχνά σκληρό. Η βωμολοχία, η ένταση, η σωματική και συναισθηματική βία δεν λειτουργούν μόνο ως στοιχεία πρόκλησης, αλλά ως εργαλεία για να αποκαλυφθεί η πίεση που συσσωρεύεται κάτω από την επιφάνεια της καθημερινότητας.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι μεγάλου μήκους ταινίες του έχουν επανειλημμένα διακριθεί από την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου, ενώ έργα του έχουν ταξιδέψει σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ. «Ο Μαχαιροβγάλτης» έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Μπουσάν, ενώ «Το Μικρό Ψάρι» συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα της Berlinale.

Από το σινεμά στο θέατρο

Ο Γιάννης Οικονομίδης δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στη μεγάλη οθόνη. Το 2016 παρουσίασε το πρώτο θεατρικό του έργο, «Στέλλα κοιμήσου», στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Η παράσταση απέσπασε σημαντικές κριτικές και διακρίσεις, επιβεβαιώνοντας ότι η σκηνοθετική του ματιά μπορεί να λειτουργήσει εξίσου δυναμικά και έξω από το κινηματογραφικό πλαίσιο.

Παράλληλα, έχει ασχοληθεί με την ποίηση και έχει κάνει μικρές εμφανίσεις ως ηθοποιός σε ταινίες άλλων δημιουργών, μεταξύ άλλων στα «Suntan» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου και «Μαζί ή τίποτα» του Φατίχ Ακίν.

Μια ελληνική ιστορία με διεθνή προοπτική

Με τη «Σπασμένη Φλέβα», ο Γιάννης Οικονομίδης επιστρέφει σε γνώριμα για τον ίδιο εδάφη, έναν άνθρωπο αντιμέτωπο με ένα αδιέξοδο, μια κοινωνία που πιέζει και μια πραγματικότητα στην οποία η βία, η απόγνωση και η ανάγκη για λύτρωση συνυπάρχουν.

Αυτή τη φορά, όμως, η διαδρομή της ταινίας αποκτά και μια ιδιαίτερη διεθνή διάσταση. Η επιλογή της ως επίσημης ελληνικής υποψηφιότητας για τα Όσκαρ φέρνει το έργο του Γιάννη Οικονομίδη στο επίκεντρο της παγκόσμιας κινηματογραφικής επικαιρότητας και δίνει στη «Σπασμένη Φλέβα» την ευκαιρία να συστηθεί σε ένα ακόμη μεγαλύτερο κοινό.

Για έναν δημιουργό που εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες έχει χτίσει ένα απολύτως προσωπικό κινηματογραφικό σύμπαν, η υποψηφιότητα αυτή αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό. Από το «Σπιρτόκουτο» μέχρι τη «Σπασμένη Φλέβα», ο Γιάννης Οικονομίδης εξακολουθεί να κοιτάζει κατάματα τις πιο σκοτεινές πλευρές της ελληνικής κοινωνίας και του ανθρώπινου χαρακτήρα.

Γιάννης Οικονομίδης: Η «Σπασμένη Φλέβα» σπάει ταμεία - 76.333 θεατές σε 10 ημέρες!

Στάθης Σταμουλακάτος για Οικονομίδη: Ο Γιάννης είναι ο μεγάλος αδερφός που δεν είχα ποτέ

Οικονομίδης: Αν ένα έργο κάνει την καρδιά σου να χτυπάει πιο δυνατά τότε έχεις πετύχει το στόχο

Σπασμένη Φλέβα - Γιάννης Οικονομίδης: Γράφαμε το σενάριο και απορούσαμε πώς…